آیا زن پس از بذل مهریه در طلاق خلعی، حین عده می‌تواند مهریه بخواهد؟

خیر، در طلاق خلع پس از بذل مهریه، امکان مطالبه مجدد آن وجود ندارد. در طلاق خلع، زن در ازای دریافت طلاق، مالی را به همسر خود بذل می‌کند و این بذل، حق او را برای مطالبه مجدد آن مال سلب می‌نماید. دریافت مال جایگزین (مانند پول پیش منزل) نیز تأکیدی بر این توافق است.

بررسی تخصصی و قانونی

در پاسخ به سوال شما، لازم است به ماهیت حقوقی طلاق خلع و آثار بذل مهریه در این نوع طلاق توجه شود:

• ماهیت طلاق خلع: طلاق خلع نوعی طلاق بائن است که به موجب آن، زن به دلیل کراهتی که از همسر خود دارد، با بذل مالی (معمولاً تمام یا قسمتی از مهریه یا مال دیگر) به زوج، از او طلاق می‌گیرد. این بذل، شرط تحقق طلاق خلع است و بدون آن، طلاق خلع محقق نمی‌شود.
• اثر حقوقی بذل مهریه: زمانی که زوجه مهریه یا مال دیگری را در ازای طلاق خلع بذل می‌کند، مالکیت آن مال به زوج منتقل شده یا حق مطالبه آن از زوجه ساقط می‌شود. این عمل به منزله یک توافق قطعی است که زن در ازای رهایی از زندگی مشترک، از حق خود بر مهریه صرف‌نظر کرده است.
• عدم امکان مطالبه مجدد: بر اساس اصول حقوقی و رویه قضایی، پس از بذل مهریه در طلاق خلع، زوجه حق مطالبه مجدد آن را ندارد. این بذل، یک عمل حقوقی لازم‌الاجراست و زن نمی‌تواند به صورت یک‌جانبه از آن عدول کند.
• مفهوم "رجوع به ما بذل" و تفاوت آن با مطالبه مهریه:
  • در طلاق خلع، طلاق بائن است، به این معنی که زوج حق رجوع به زوجه در زمان عده را ندارد.
  • تنها استثنایی که در ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی به آن اشاره شده، این است که اگر زوجه در زمان عده "رجوع به ما بذل" (یعنی آنچه را که بذل کرده بود، مطالبه کند) نماید، طلاق از بائن به رجعی تبدیل می‌شود.
  • اما این "رجوع به ما بذل" به معنای آن نیست که زوجه می‌تواند مهریه را مطالبه کند و طلاق خلع نیز به قوت خود باقی بماند. بلکه به این معناست که اگر زوجه از بذل خود پشیمان شود و آن را پس بگیرد، در واقع شرط بائن بودن طلاق از بین رفته و طلاق به رجعی تبدیل می‌شود و در این صورت، زوج حق رجوع به زوجه را در زمان عده خواهد داشت.
  • بنابراین، زوجه نمی‌تواند هم طلاق خلع را بخواهد و هم مهریه‌ای را که بذل کرده است، مطالبه کند. انتخاب یکی، به معنای صرف‌نظر از دیگری است.
• دریافت مال جایگزین: در فرض سوال شما که زوجه مهریه را در ازای دریافت پول پیش منزل و در ید بودن جهیزیه بذل کرده است، این خود تأکیدی بر ماهیت معوض بذل است. یعنی زوجه در مقابل از دست دادن حق مهریه، منافع دیگری را کسب کرده و این امر، مطالبه مجدد مهریه را غیرممکن می‌سازد.

این تحلیل بر اساس قوانین جاری و رویه قضایی موجود در خصوص طلاق خلع و آثار بذل مهریه ارائه شده است.